KARCKE BOECK VAN TWISCH - Het leven van alledag in en om Twisk tussen 1658 en 1755
Dit «Karckeboeck» bevat o.a. verslagen van kerkeraadsvergaderingen. Al lezende worden we gewaar dat een kerkeraad in die tijd een belangrijke rol speelde in het leven van de dorpelingen. Een kerkeraad berispte, bestrafte, schreef voor, onderzocht, stelde zich op de hoogte van handel en wandel van de mensen, stichtte vrede bij onenigheden.
Het boek begint met 16 regels en voorschriften, hier genoemd: Ordre. Deze zijn overgenomen uit een vorig kerkeboek. Op 26 mei 1658 werden ze door Ds. Lastdrager, de ouderlingen en diakenen ondertekend. Ds. Lastdrager was toen kort geleden bevestigd (1657). Nr. 17 is na 1666 opgesteld, gezien de ondertekening door Ds. Abrahamus Fabricius. Het boek bood geen plaats meer na de 16e «ordre» en zo is «de 17e wet», om toch alles nog een beetje bij elkaar te houden (nemen wij aan), op een schutblad terecht gekomen.
Het eerste verslag betreft de vergadering van 30 mei 1658. De 80-jarige oorlog is 10 jaar voorbij, de Reformatie rukt op en de aanhangers daarvan zien er scherp op toe dat plichten nageleefd worden en dat men niet afwijkt van wat voor hen «het ware geloof» betekent. Vanaf blz. 83 t/m blz. 99 vinden we: «Middelen tot voortsettinge van de ware gereformeerde Religie etc»
Uit dit geschrift, dat is opgetekend tijdens het dienstverband van Ds. Johannes Walingius (1676 - 1683), blijkt hoe stipt en nauwkeurig men wilde zijn in het voorkomen van teruggrijpen naar de oude religie. We kunnen duidelijk zien dat de opsteller van de verslagen uit die periode ook de «Middelen» heeft neergeschreven. Tenslotte bevat het boek nog doop-, trouw- en begraafregisters. Deze zijn niet in dit boek afgedrukt.
Wie heeft indertijd dit boek geschreven? Zo te zien zijn er verschillende mensen mee bezig geweest. De aantekeningen zijn nergens ondertekend door de opsteller. Op blz. 29 bij «Maniere van Kerckeraet te houden, verbetert» onder punt 2, vinden wij de aanwijzing dat de dominee de taak van secretaris kreeg: «Dat den Predicant zijnde benevens Praeses oock Scriba des Kerckenraedts.....»
Van Johannes Walingius is bekend dat hij tenminste één boek geschreven heeft. Het zou kunnen zijn dat deze predikant van de «Middelen tot voortsettinge .... » niet alleen scriba doch ook auteur is geweest.