IJzer aan de Oude IJssel - Wonen en werken van gieterijpersoneel langs de Oude IJssel 1880-1980
OverzichtIJzer aan de Oude IJssel – Wonen en werken van gieterijpersoneel langs de Oude IJssel 1880–1980 beschrijft de opkomst, bloei en neergang van de ijzerindustrie in de regio rondom de rivier de Oude IJssel, met name in plaatsen als Ulft, Terborg en Doetinchem. Het boek richt zich niet alleen op de technische en economische kant van de gieterijen, maar vooral op het dagelijks leven van de arbeiders en hun gezinnen gedurende een eeuw van ingrijpende veranderingen.
In de late 19e eeuw ontstond langs de Oude IJssel een reeks ijzergieterijen, zoals DRU en Lovink, die uitgroeiden tot belangrijke werkgevers. De arbeiders leefden vaak in fabriekssloten of arbeiderswoningen dicht bij het werk, waar het leven zwaar en eentonig kon zijn. Het boek schetst hoe gezinnen moesten rondkomen van lage lonen, hoe vrouwen en kinderen bijdroegen aan het gezinsinkomen, en hoe gemeenschapsgevoel en solidariteit in de arbeiderswijken ontstonden.
In de 20e eeuw veranderde de industrie ingrijpend. Nieuwe productiemethoden, mechanisatie en economische crises leidden tot werkloosheid en sociale spanningen, maar ook tot verbeteringen in huisvesting, scholing en vakbondsorganisatie. De gieterijen ontwikkelden zich tot moderne bedrijven, terwijl de traditionele arbeiderscultuur langzaam verdween.
Het boek baseert zich op archiefmateriaal, mondelinge getuigenissen en foto’s, waardoor een levendig beeld ontstaat van het sociale leven, de arbeidsomstandigheden en de veranderende verhouding tussen fabriek, dorp en arbeider. Uiteindelijk laat IJzer aan de Oude IJssel zien hoe de industriële cultuur van de Achterhoek niet alleen het landschap, maar ook de identiteit van haar bewoners blijvend heeft gevormd.
Kern: een sociaal-historisch portret van een eeuw ijzergieterijcultuur aan de Oude IJssel, waarin arbeid, gemeenschapszin en veranderende levensomstandigheden centraal staan.