Begeren en vereren - Idealisering en sublimering
OverzichtIn Begeren en vereren onderzoekt Paul Moyaert de begrippen verlangen (begeren) en verering in relatie tot idealisering en sublimering, met name vanuit een kritisch gesprek met de psychoanalytische traditie. Hij richt zich op Freud’s opvattingen over sublimering – hoe driften worden omgevormd, gedeseksualiseerd en geïntegreerd in cultuur en morele waardesystemen. Moyaert neemt afstand van een puur freudiaanse verklaring en bespreekt andere psychoanalytische auteurs om tot zijn eigen visie te komen.
Hij onderzoekt wat het betekent om iets te idealiseren — een persoon, ideaal, kunst, symboliek — en hoe idealiseren kan overlopen in verering. Verering hier betekent: het toekennen van transcendente waarde, het bijna-‘heilig’ plaatsen van het ideale. Ook wordt onderzocht hoe idealisatie en verering psychologisch functioneren én wat hun ethische implicaties zijn. Het boek is een filosofisch-psychologische beschouwing over hoe mensen met hun verlangens omgaan — niet alleen wat ze willen bereiken of bezitten, maar hoe hun verlangens vorm krijgen via idealen, symbolen, morele veronderstellingen — en wat er gebeurt als idealisering verandert in verering of als sublimering een rol speelt in culturele, religieuze of esthetische contexten.